Türkiye SİHA’larıyla ABD’ye Kafa Tutuyor?

Air Force officials are seeking volunteers for future training classes to produce operators of the MQ-1 Predator unmanned aircraft. (U.S. Air Force photo/Lt Col Leslie Pratt)

Havacılık sektöründe uzun yıllar hatırı sayılır bir yerimiz olduğu tüm dünyada kabul edilen bir gerçektir. Peki askeri havacılıkta da bu durum aynı mı?

1952 yılında NATO üyesi olan Türkiye, uzun zamandan beri envanterinin %80’ine yakınını Amerika Birleşik Devletleri’nden satın alıyordu.1984 yılında görece dağlık olan doğu illerinde terörle mücadeleye giren Türkiye, çok fazla uçağını ve pilotunu kaybetti. Bunun üzerine harekete geçen Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş(TUSAŞ) Türkiye’nin ilk yerli hava aracı olan İHA-X1’i üretti. Diplomatik bir takım baskılar nedeniyle sadece 2 adet üretilebilen bu araç, yetersiz kaldığı gerekçesiyle ABD’den GNAT İHA’larının alınmasıyla tarihin tozlu sayfalarına gömülmüş oldu. Engellere ve bütçesizliğe rağmen ilerleyen yıllarda TUSAŞ Turna- Keklik (1996), Pelikan- Martı (2003) gibi projelere de imza atarak büyük bir ilerleme kat etmişti. 2003 yılında üretilen bu araçlar yetersiz görülerek, ABD’den MQ1-Predator araçlarının alınmasıyla seri üretime geçemeden bitirilmek zorunda kaldı.

Türkiye’nin 2003 yılından beri envanterinde bulunan Amerikan yapımı MQ1-Predator SİHA’sı.

2004 yılında TUSAŞ ile Milli Savunma Bakanlığı arasında imzalanan sözleşme ile orta irtifa silahlı insansız hava aracı ANKA’nın ilk adımları atıldı. 2007 yılında Bayraktar Gözcü İHA ve 2009 yılında Malazgirt Gözcü Helikopter ile daha düşük maliyet ve yakıt tasarrufu sağlanınca MQ1-Predator SİHA’larının ikinci parti alımı iptal edildi. O günlerde bu adım diplomatik sorunlara sebebiyet vermişti.

ANKA hangardan çıkıyor(2010)

2010 yılında büyük bir sükse(!) ile ilk uçuşunu yapan ANKA, Türkiye’nin envanterinde bulunan ABD yapımı orta irtifa MQ- 1 Predator ile neredeyse aynı büyüklükte olsa da birçok açıdan çok daha güçlü bir SİHA olarak karşımıza çıkıyor. 75 -115 knot(138-217 km/s) arasında hıza ulaşabilen ANKA, bu konuda MQ-1 Predator aracına göre %20 daha hızlı ve %10 daha az yakıt tüketiyor. Servis tavan irtifası 45 bin ile MQ-1 Predator’den 20 bin daha fazla.

2017 yılında TUSAŞ tarafından üretilen PD-170 motoru ile donatılan ANKA-S, yerli mühendislerin geliştirdiği ve ihracatı yapılan bir turbodizel motor olarak karşımıza çıkıyor. 170 beygir güç sağlayan bu motor, günümüzde faal olarak aktif alan motorlar arasında beygir gücüne göre ağır motorlardan birisi olarak(162 kg) göze çarpıyor. Zira ABD’nin 2001 yılında faaliyete başlayan MQ-9 Reaper SİHA’sının 1960 yapımı TPE331-14 Honeywell motoru 575 beygir güce sahipken, kuru ağırlığı sadece 152 kilogramdan biraz daha fazla.

Roketsan CİRİT Havadan Karaya Hafif Zırhlı Araç Savar Füze (Üretim Tarihi 2012)

ANKA üzerinde konumlandırılmış Roketsan UMTAS tanksavar ve Roketsan CİRİT hafif zırhlı araç savar füzeler 8 kilometrelik menzile sahipler. ANKA, MQ-1 Predator’larına konumlandırılan AGM-114 Hellfire ve AIM-92 Stinger füzeleri ile neredeyse eşit denebilecek bir ateş gücü bulunduruyor.

ABD, üretimini durdurduğu MQ-1 Predator SİHA’ları başta NATO ülkeleri tarafından satmaya devam ediyor. İngiltere, Avustralya, İspanya ve Fransa gibi ülkeler halihazırda MQ-1 Predator’lerini envanterlerinde bulunduruyorlar. Fakat bu araçların bakımları çok büyük mali problemlere yol açıyor.

Üretim teknolojileri eski olduğundan dolayı sürekli olarak yenilenmeleri gerekiyor. Sadece 200 milyon dolara mal olan ANKA’lar ise rutin bakımları dışında herhangi bir yenilemeye ihtiyaç duymadı. Önümüzdeki yıllarda PD-272’nin de çıkmasıyla birlikte Türkiye, SİHA ve İHA ihracatında üst sıralardaki yerini alacaktır.

https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104470/mq-9-reaper/

https://www.af.mil/About-Us/Fact-Sheets/Display/Article/104469/mq-1b-predator/

https://www.tusas.com/urun/anka

Tütrkiye’nin Gökyüzündeki Başarı İmzası, Sertaç Aksan, 3 Mart 2020, TRT Haber

Salih Kaplan

Elektrik-Elektronik Mühendisliği 3. Sınıf Öğrencisi Metronompolis Kurucu Ortak Çakma Mühendis Kurucu Ortak Takıl Medya Kurucu Ortak(2021 Nisan'a kadar)

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir